Renate van Klinken - tektsschrijver

Je zit achter je computer te staren naar het scherm. Je begrijpt het niet, je weet toch echt veel te vertellen over jouw vakgebied. Maar nu je er een online programma van wilt maken, blijkt de knipperende cursor je grootste vijand. Jij hebt een ander duidelijk iets te leren, maar hoe schrijf je het op? In deze blog lees je vijf tips die je helpen bij het schrijven van een dijk van een leertekst.

Schrijf de leerdoelen op voor de deelnemers

Een van de zaken die ervoor zorgt dat leerteksten duidelijk en helder zijn, is het expliciet vermelden van de leerdoelen. Zelf weet je dondersgoed wat je deelnemers kunnen bereiken met jouw programma, daar heb je goed over nagedacht na het omschrijven van de beginsituatie.

Maar in het cursusmateriaal is hier niks (of weinig) over terug te vinden. Deze leerdoelen kan je op een aantal plekken in de cursus vermelden:

  • in de inleiding van de cursus;
  • aan het begin van iedere module;
  • aan het eind van iedere module.

In de inleiding van de cursus focus je je op de belangrijkste leerdoelen. Aan het begin van iedere module schrijf je de subdoelen op, die in die module aan bod komen. Daarnaast is het ook prettig om aan het eind van de module die subdoelen te herhalen. Zo zien deelnemers namelijk nog een keer wat er in deze module allemaal voorbij is gekomen. Ze kunnen dan een check doen of ze ook daadwerkelijk van de module hebben geleerd wat ze moesten leren. Zo niet, dan kunnen ze nog even iets terugzoeken, of om extra uitleg vragen.

Benoem expliciet waarom iets belangrijk is om te leren

Misschien kan jij je de lessen Nederlands van vroeger nog herinneren: wéér aan de slag met zinsontleding. Wat boeit het nou waar de persoonsvorm in een zin staat?

Jij bent expert in jouw vak. Dat heeft veel positieve kanten, maar er zitten ook nadelen aan. Een van die nadelen is dat jij dondersgoed begrijpt waarom jouw deelnemers iets moeten leren. Maar voor die deelnemers zelf is dat helemaal niet zo vanzelfsprekend. Het is daarom verstandig om zo veel mogelijk expliciet te benoemen in je leerteksten of andere content. Waarom behandel je eerst dit stukje theorie voordat er praktisch gewerkt wordt? Zelf leerde ik pas op de lerarenopleiding Nederlands waarom het handig is om de persoonsvorm van een voltooid deelwoord te kunnen onderscheiden. Ik zorg er zelf dus ook altijd voor dat ik hier heel duidelijk over ben naar mijn studenten toe.

Het expliciet benoemen van het belang van de verschillende cursusonderdelen heeft nog een voordeel: het zorgt ervoor dat jij als maker goed nadenkt over het belang van de verschillende onderdelen. Want als jij het belang niet goed kan benoemen, dan is het misschien wel helemaal niet nodig om iets te behandelen.

Zorg voor een duidelijke structuur

Als het goed is heb je, voordat je daadwerkelijk leerteksten ging schrijven, een duidelijke opbouw en blauwdruk van je training gemaakt. Dit geeft al veel structuur bij het schrijven van educatieve teksten. Structuur is belangrijk voor de lezer, omdat het houvast geeft. Een tekst die van de hak op de tak springt, leest niet lekker.

Ook worden leerteksten vaak meerdere keren gelezen. Deelnemers lezen het goed door als ze het voor het eerst zien, maar later willen ze misschien nog een keer iets terugzoeken. Dat gaat veel makkelijker en sneller in een gestructureerde tekst. Gestructureerd cursusmateriaal bereik je door:

  • Iedere module dezelfde opbouw te hanteren;
  • Alinea’s niet te lang te maken;
  • Tussenkopjes te gebruiken.

Het belangrijkste eerst

Bij het schrijven van journalistieke teksten geldt een belangrijk principe: een tekst moet oprolbaar zijn. Dat betekent dat het allerbelangrijkste in de eerste alinea staat. De hoofdlijnen worden verder uitgewerkt in de tweede en derde alinea en een tekst eindigt met de details. Dit principe is ook op veel leerteksten toe te passen.

Een structuur die ik vaak gebruik is het SUV-model. Begin met een stelling, geef vervolgens de uitleg en eindig met een goed voorbeeld. Op deze manier staat het belangrijkste bovenaan. Daarna zorg je voor extra informatie en verduidelijking en je eindigt met een voorbeeld ter illustratie.

Stel dat je een cursus geeft over kleurgebruik in een huisstijl. Je stelt dan eerst dat het belangrijk is om niet te veel kleuren te gebruiken, maar je te beperken tot een aantal basiskleuren. Vervolgens geef je uitleg over wat de voordelen zijn van werken met basiskleuren en waarom te veel kleuren niet handig zijn. Daarna geef je nog een voorbeeld, bijvoorbeeld door te verwijzen naar sites waarop dit principe perfect is toegepast en sites met te veel verschillende kleuren.

Zorg voor afwisseling in je cursusmateriaal

Bijna niemand wordt gelukkig van ellenlange lappen tekst. Afwisseling houdt lezers bij de les en zorgt ervoor dat de stof een stuk beter opgepikt wordt. Wissel een stukje uitgeschreven tekst bijvoorbeeld af met een opsomming. Of verwerk een stukje theorie in een diagram of infographic. Op die manier blijft je tekst afwisselend en is het voor je deelnemers makkelijker om de tekst van begin tot eind te lezen.

Op zoek naar meer inspiratie?

Meer lezen over het creëren van geweldige online trainingen en het schrijven van geweldige educatieve teksten? Volg me dan op Instagram, daar deel ik nog veel meer tips en inspiratie!